وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

سواد سلامتی لازمه زندگی سالم

 
 
 
تا پیش از این، همه دانش پزشکی را جزیی از مایملک جدا نشدنی پزشکان می دانستیم، یعنی هر آنچه فراگرفتنی است مربوط به پزشک و پرستار است، اما امروزه کارشناسان آموزش حوزه علوم پزشکی معتقدند، اندکی و گزیده ای از دانش پزشکی حالا سهم عموم مردم است. مردم نمی توانند در این فرآیند منفعل باشند، حداقل انتظار از عموم مردم، آگاهی است. آگاهی برای هرگونه اقدام صحیح در فرآیند تشخیص و درمان، این گزیده ای از سواد سلامتی است. اگر امروز با سواد نیستید، اگر تنها به خواندن و نوشتن و توان استفاده از گجت ها دل خوش کرده اید، باید برای سلامتی جسمی و روحی تان نیز به اندازه کافی با سواد شوید تا اسیر انواع اتفاق های ناگوار برای خود و نزدیکانتان نشوید. سواد سلامتی از آن آگاهی های مهم و حیاتی است که باید برای آن تلاش کرد. حالا باید چه کار کرد؟
 
خود را در معرض هر نوع اطلاعات موثق در حوزه سلامتی و درمان قرار دهید. اگر امروز دارویی را تهیه کردید، بی امان خود را برای تنظیم 6 تا 8 ساعت مصرف آماده نکنید، قدری حوصله کنید و بروشور داخلی آن را کاملاً مطالعه کنید. شما باید بتوانید عوارض احتمالی دارویی را با شرایط خود تطبیق دهید و موارد خطر احتمالی را با پزشک در میان بگذارید؛ این یکی از تمرین هایی است که شما در کلاس سواد سلامتی باید تمرین کنید. این گوشه ای از تلاش شما برای این کلاس مهم است.این داستان وقتی به جاهای باریک تر می رسد که بسیاری از مردم به دلیل نداشتن آگاهی کافی، امروز در دام شایع ترین سرطان ها قرار گرفته اند. سرطان هایی که به دلیل زمان های طلایی درمان، نیاز به تشخیص به موقع و درمان فوری دارند. 
 
در کشور ما سالانه بین 70 تا 100 هزار نفر به سرطان مبتلا می شوند که تعداد زیادی از این جمعیت به دلیل عدم خود مراقبتی و شناخت کافی از عوامل بیماری زا هم اکنون با این درد دست و پنجه نرم می کنند. از جمله آنها سرطان های دستگاه گوارش است که یکی از شایع ترین بیماری ها در بین مردان ایرانی است و متاسفانه به دلیل سرعت تکثیر در بدن، می تواند در مدت کوتاهی، فرد را از بین ببرد. 
 
تشخیص عمده این نوع سرطان ها وابسته به افراد و شناخت آنها به نکات مهم در مورد این نوع بیماری است تا به محض تغییر در متابولیسم بدن، سریعا به پزشک مراجعه کنند. اما تلخی قصه از آنجایی است که وقتی با بسیاری از بیماران در پژوهشکده بیماری های گوارش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی مواجه می شویم، از گفتن تغییرات مزاجی و تغییر در رنگ مدفوع و هر آنچه مربوط به سیستم گوارش می شود خود داری می کردند؛ این ناآگاهی از علائم مهم در ابتلا به بیماری و احساس شرم در تغییرات جسمی، موجب ابتلا و مرگ بسیاری از هموطنان بر اثر سرطان در سال های اخیر شده است. هرچند در میانگین جهانی، سن شیوع سرطان بالای 70 سال تعیین شده است اما اخیرا سن ابتلا به برخی سرطان های روده ای در کشورهای ایران، ، مصر و اردن به زیر 40 و 50 سال رسیده است که زنگ خطر جدی برای خانواده ها و جمعیت میانسال به صدا در آمده است. با ارتقاء سواد سلامتی و مشارکت عمومی مردم در این برنامه می توان از خسارات جبران ناپذیر این بیماری پیشگیری کرد. به همين سبب پژوهشکده بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی طرح غربالگری رایگان افراد در معرض خطر این بیماری را آغاز کرده و با انجام کولونوسکپی های دوره ای و همچنین آموزش عمومی به جوامع هدف، قدم های موثری را برداشته است. 
 
این پژوهشکده معتقد است آگاهی عمومی و خودمراقبتی، می تواند ابزار بسیار مهم و کارگشایی باشد. همچنين سواد سلامتی عرصه های گوناگونی دارد که باید به یک جریان در رسانه های حوزه سلامت و متولیان سلامت تبدیل شود تا بهترین اثربخشی را داشته باشد. این سواد به درک متقابل بیمار و سیستم درمان کمک می کند تا به هدف نهایی که هدفی مشترکی برای هر دو قشر است، به راحتی دست پیدا کرد. در عین حال، نباید اسیر سودجویانی شد که از طریق رسانه های مختلف سوء استفاده می کنند و بر موج نگرانی مردم سوار می شوند تا سود های کلان به جیب بزنند. این سودجویان اغلب با تلقین نگرانی های کاذب به مردم، نشانه های اشتباه و غیر علمی منتشر می کنند و از روش های غیر استاندارد برای درمان استفاده می کند. سواد رسانه ای حالا ابزار مهم دیگری است که به کمک سواد سلامتی می آید تا قدرت تشخیص سره از ناسره را آسان کند.
 
بهترین منبع برای دریافت آگاهی و ارتقای سواد سلامتی، کلام شفاهی پزشکان متخصص و توصیه هایشان است. رسانه هایی را باید انتخاب کرد که مربوط به یک پایگاه علمی است، وب سایت های دانشگاه های علوم پزشکی، مراکز درمانی آموزشی دولتی و سرویس های علمی بسیار از خبرگزاری ها منابع موثق و قابل اطمینانی است که به ما کمک می کنند. از امروز به راحتی از مطالب سلامتی و پزشکی نگذرید با عینک با سوادی به همه آنها نگاه کنید؛ به خودتان بیشتر توجه کنید و هرچه می دانید را با بخشندگی تمام به دیگران و اطرافیانتان آموزش دهید.
 مژگان جزی زاده کریمی،مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

نسخه چاپي ارسال به دوست

دوشنبه ١٢ شهريور ١٣٩٧ - ٠٩:٣٥ / شماره خبر: ١٨٠٦٠٤ / تعداد نمايش: 410

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج