وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

گزارش چكيده مهم ترين اقدامات و دستاوردهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در طي سال هاي 1384 الي 1390 (دولت نهم و نيمه اول دولت دهم)

**********************************************************************

گزارش چكيده مهم­ترين اقدامات و دستاوردهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

 در طي سال­هاي 1384 الي 1390 (دولت نهم و نيمه اول دولت دهم)

**********************************************************************

  

حاكميت و سياست­گذاري

·   تدوين لايحه و «برنامه پنجم توسعه در حوزه سلامت، آموزش و پژوهش پزشكي» شامل؛ 9 هدف كلي، 9 بسته اجرايي، 85 هدف راهبردي و 900 پروژه. تشكيل كارگروه­هاي ويژه براي اجراي اقدامات كليدي قانون برنامه و تهيه برنامه­عملياتي سال 1390 از جمله اقداماتي است كه در اين خصوص انجام شده است.

·   در زمينه عوامل اجتماعي سلامت و عدالت در سلامت، اقداماتي هم­چون؛ تدوين سيستم پايش عدالت در سلامت، راه­اندازي شبكه تحقيقات عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت، ادغام رويكرد عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت در مراقبت­هاي اوليه سلامتي و تدوين مدل بومي ارزيابي اثرات سياست­ها، برنامه­ها و پروژه­هاي سلامت با تمركز عدالت در سلامت صورت گرفته است.

·     تدوين «نقشه تحول نظام سلامت» كه در اين راستا مطالعه‌اي در سه بخش مرور تجربيات ساير كشورها، بررسي آراء و نظرات ذينفعان در حوزه‌هاي مختلف و تهيه برنامه اقدام و برنامه‌ريزي عملياتي تدوين نقشه نظام سلامت انجام شد. هم­چنين به منظور تامين نيازمندي‌هاي اطلاعاتي در مراحل مختلف فرآيند تدوين نقشه، زير پروژه‌هاي نقشه سلامت طراحي شد كه در مرحله اجرا هستند. جلب مشاركت مديران، كارشناسان و ذينفعان نظام سلامت در تدوين نقشه جامع نقش عمده‌اي داشت.

·     اجراي «نقشه جامع علمي سلامت» كه در اين زمينه نسبت به برگزاري كارگاه آموزشي تدوين نقشه علمي براي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور و نظارت بر روند تدوين نقشه علمي دانشگاه‌ها اقدام شده است.

 

بهداشت

·   در دولت نهم و دهم «طرح پزشک خانواده» به طور ويژه بسط و گسترش يافت و تاكنون حدود 30 ميليون نفر تحت پوشش ارايه خدمات پزشك خانواده قرار گرفته­اند. در سال 1389 اجراي اين طرح در شهرهاي 20  تا 50 هزار نفر جمعيت نيز آغاز شد و در سه استان در حال انجام است. بهبود مطلوب شاخص­های بهداشتی از نتايج موثر گسترش طرح پزشک خانواده است.

·   ارتقاي شاخصهاي بهداشتي از رشد خوبي برخوردار شد، به­طوريكه ميزان مرگ نوزادان از 46/14 در هزار تولد زنده در سال 84 به كمتر از 12 در هزار تولد زنده كاهش يافت. هم­چنين ميزان مرگ مادران به علت عوارض زايمان و بارداري نيز از 27 به حدود 20 در صدهزار تولد زنده و ميزان مرگ كودكان زير يك سال نيز به 18 در هزار تولد زنده در سال 90 بهبود يافته است.

·   تكميل شبكه بهداشتي-  درماني روستايي از اولويت هاي وزارتخانه در دولت دهم اعلام شده است. از سال گذشته تاكنون نزديك 2200 خانه بهداشت، در مناطق روستايي ساخته شده كه با اين تعداد شبكه بهداشتي- درماني روستايي تكميل خواهد شد.

·         پروژه‌هاي مصوبات سفرهاي استاني مربوط به نظام سلامت 1952 پروژه هستند كه از اين پروژه­ها، تعداد زيادي خانه‌هاي بهداشت  طي سال 90 و سال بعد تكميل خواهد شد و تكميل350 مركز بهداشتي و درماني روستايي و 272 پايگاه بهداشتي درماني جزء اولويت­ها در دستور كار قرار دارند.

·   در بخش بهداشت گام­های موثری برای کنترل، ريشه­کنی و حذف بيماری­های واگير و غيرواگير صورت گرفت و موفقيت چشم­گيری در اين زمينه کسب شده است که دريافت گواهی حذف تراخم از سوی سازمان جهانی بهداشت از اين جمله است.

·   با تقويت فعاليت­های ايمن­سازی، هم­اکنون پوشش ايمن­سازی واکسن برای تمام واکسن به اهداف تعيين شده کشوری يعنی بالای 98% جمعيت هدف رسيده است. از سال 1385، بسيج ايمن­سازی افراد 18 سال عليه بيماری هپاتيت ب نيز آغاز و در سال 89 به پايان رسيد و اكنون تمام نوجوانان و هم­چنين جوانان سن باروري بر عليه اين بيماري واكسينه هستند.

·   سامانه سلامت ايرانيان براي پرونده الكترونيك سلامت راه­اندازي و اطلاعات 8 ميليون و 500 هزار نفر جمعيت در اين سامانه ثبت شده است. تا پايان سال90 نيز، 21 هزار نفر به اين سامانه افزوده مي­شود. هم­چنين در سال1390،  14 ميليارد تومان تجهيزات سخت‌افزاري، براي دانشگاه هاي سراسر كشور تهيه شد به طوري كه تمام مراكز بهداشتي- درماني تا پايان سال، حداقل‌هاي سخت‌افزاري و اتصال به شبكه را دارا خواهند شد.

·   با انگيزه رفع مشكلات بهداشتي حاشيه‌نشين‌هاي شهري، برنامه «داوطلبين سلامت» در تمام نقاط شهري گسترش پيدا کرد. در حال حاضر بيش از 130 هزار داوطلب سلامت در اين برنامه مشاركت داشته و بيش از 4 ميليون خانوار را تحت پوشش دارند.

·   نظام مراقبت عوامل خطر بيماري­هاي غيرواگير در اين مدت توسعه يافت و در بررسي­هاي ادواري مختلف در 30 هزار نمونه کشوری، الگوي عوامل خطر اين بيماري­ها در مناطق مختلف مشخص شد.

·   اجرای برنامۀ کشوری سلامت دهان و دندان دانش­آموزان و سالمندان، به کارگيری دندانپزشکان در مناطق محروم و ارايه برنامه­هاي­ ارتقای سطح آگاهی اقشار جامعه نسبت به سلامت دهان و دندان متعدد از جمله فعاليت­های اخير در زمينه سلامت دهان و دندان است.

·         در اين مدت تعداد بخش­هاي دياليز خوني از 304 بخش به 400 بخش و تعداد بخش­هاي دياليز صفاقي از 32 بخش به 50 بخش افزايش يافت و هم­چنين تعداد پيوند كبد، پيوند قلب و پيوند ريه نيز به طور ويژه افزايش يافت. تنها در سال‌هاي 88 و 89 13 بخش دياليز خوني، 4 بخش دياليز صفاتي و 11 بخش دياليز به ناوگان دياليز كشور افزوده شد و حدود 800 ماشين دياليز به بخش‌هاي مختلف اختصاص داده شد.

·   پوشش برنامه كشوري غربالگري بيماري كم كاري مادرزادي تيروييد به 93% ارتقا يافت. از شروع برنامه، تعداد بيش از 3 ميليون نوزاد غربالگری و تعداد 6500 بيمار مبتلا شناسايي و تحت درمان قرار گرفتند و بدين ترتيب از عقب ماندگي ذهني آن­ها جلوگيری شد.

·   تدوين برنامه جامع پيشگيري و كنترل سرطان و اجراي آن، ارتقای پوشش برنامه ثبت سرطان كشور از 70% در سال 83 به 90% و انتخاب 30 قطب درمان برای اجرای درمان سرطان­های شايع کشور از جمله فعاليت­ها در زمينۀ بيماری سرطان است.

·   از سال 1384 كه برنامه كشوري پيشگيري و كنترل بيماري ديابت در سيستم سلامت كشور ادغام شد، بيش از 9 ميليون نفر غربالگري شدند. ارزشيابي برنامه، حکايت از اجراي موفق اين برنامه دارد.

·   اجرای برنامه ترويج شيوه زندگی سالم در دوره سالمندی از سال 1386 که طی آن حدود 37 هزار سالمند در 72 شهرستان آموزش استاندارد مبتني بر نياز را فراگرفتند. مراقبت­هاي ادغام يافته و جامع سالمندي نيز در 17 شهرستان به مرحله اجرا درآمد.

·   بازنگری شناسنامه بهداشتی مدرسه، تدوين شناسنامه سلامت دانشجويان و سربازان، تدوين برنامه استراتژيک سلامت جوانان، تدوين سند سلامت جوانان، تدوين سند سلامت باروری جوانان و بررسی وضعيت موجود سلامت جوانان از  جمله فعاليت­ها در زمينه سلامت جوانان و مدارس است. 

·   شروع برنامۀ زايمان بي­درد دارويي و غيردارويي و هم­چنين تربيت حدود 300 نفر به عنوان عامل زايمان دوره ديده براي مناطق دورافتاده و محروم و راه اندازي كلاس­هاي آمادگي براي زايمان. 

·   تدوين و ابلاغ دستورالعمل شروع تغذيه با شيرمادر در ساعت اول زندگي، افزايش مرخصي زايمان از 4 ماه به 6 ماه و افزايش بيمارستان­هاي دوستداركودك كه اقدامات ده­گانه براي شيردهي موفق را اجرا مي كنند به 516 بيمارستان از 630 بيمارستان و زايشگاه واجد شرايط، از جمله فعاليت­های موفق در زمينۀ شيردهی است.

·   در راستای توجه به سلامت ميانسالان در طی اين مدت نسبت به تأسيس اداره سلامت ميانسالان اقدام شد که فعاليت­هايی هم­چون توليد برنامه جامع سلامت بزرگسالان، طراحی و اجرای فاز اول پايلوت خدمات زنان ميانسال (برنامه يائسگی) و طراحی و اجرای برنامه روزهای ملی سلامت مردان و زنان در اين زمينه انجام شده است.

·   طراحی و چاپ کارت پايش رشد کودکان بر اساس منحنی­های جديد سازمان جهانی بهداشت، تدوين پيش­نويس آموزش پره­سرويس مانا و هماهنگي برای اجراي آن از تيرماه 1388، تدوين پيش­نويس سند سلامت و سند ارتقاي تكامل كودكان، تدوين برنامه جامع ارتقای سلامت کودکان و برگزاری کارگاه­های آموزشی مرتبط از جمله ساير برنامه­های سلامت کودکان است.

·   پوشش برنامۀ مداخله­اي بهبود وضع تغذيه كودكان برای يك ميليون كودك، ارايۀ سبد غذايي به چهل هزار كودك مبتلا به سوءتغذيه در برنامه حمايت تغذيه­اي و تهيه نقشه سوء تغذيه كودكان زير 6 سال برای بهبود تغذيه کودکان انجام شده است. 

·   با راه­اندازی 17 واحد توليدكننده نمك تصفيه شده يددار در كشور، هم اکنون 6/96 درصد نمكهاي خوراكي تصفيه شده داراي ميزان يد مناسب هستند و 7/98 درصد خانوارها از نمك يددار استفاده مي­كنند.

·   با اجرای برنامه پيشگيري و كنترل اختلالات ناشي از كمبود يد، 5/56 % دانشآموزان در محدوده مناسب دريافت يد قرار گرفته­ و در نتيجه شيوع گواتر به 5/6% کاهش يافت.

·      با تقويت و ارتقاي برنامه­هاي سلامت محيط و کار، هم­اکنون بيش از 3/89 درصد از خانوارهای روستايي به آب آشاميدنی سالم دسترسي داشته و 7/66 درصد آنها نيز به سيستم جمع‌آوری و دفع بهداشتی زباله دسترسی دارند. اين در حالی است که اين ميزان در شش سال قبل 45% بوده است.  

·   اعمال ممنوعيت عرضه استعمال دخانيات در مراكز تهيه و توزيع مواد غذايي و ممنوعيت مصرف دخانيات در اماكن عمومي و توسعه مراكز مشاوره ترك دخانيات از 7 مركز به 140 مركز.

·   راه­اندازي ستاد فوريت­هاي سلامت محيط  (EOC)براي اولين بار در اواخر اسفند ماه 86 در ستاد مرکزي وزارت متبوع و 40 دانشگاه علوم پزشکي و 311 شهرستان و در دستور كار قراردادن بررسي اثرات آلودگي هوا بر سلامت در حوزه­ دانشگاه­هاي علوم پزشكي بر اساس مصوبات طرح جامع عملياتي كاهش آلودگي هوا.

·   بررسي وضعيت شاخص­هاي بهداشت آب و فاضلاب كشور، تصويب طرح شبنم، ترويج استفاده از نمك تصفيه شده يددار، مشاركت در خصوص طرح مكمل مبارزه با موش در تهران، مشاركت در كميته تخصصي و اجرايي تغييرات آب و هوايي و كنوانسيون كيوتو، طرح انتشار گازهاي گلخانه­اي و برنامه­هاي اجرايي انطباق و مقابله با پديده­هاي ناشي از تغيير اقليم و ... از جمله فعاليت­ها در زمينه سلامت محيط است.

·   در خصوص توجه به طّب کار، ده­ها خانه بهداشت کارگری و ايستگاه بهگر راه­اندازی شد. از طرفی شاغلينی که به تشکيلات بهداشت حرفه­ای در کارگاه دسترسی دارند از 38% به 41% و شاغلينی تحت پوشش مراکز ارايه دهنده خدمات از 25% به 31% رسيده است.

·   تدوين چندين آيين­نامه و دستورالعمل در خصوص سلامت «کار» که از جمله آن می­توان به مواردی هم­چون: آيين­نامه كلينيك­هاي طب كار بخش خصوصي، برچسب­گذاري مواد شيميايي، دستورالعمل حمل و نقل مواد شيميايي، انبارداري مواد شيميايي، مراكز عرضه و فروش مواد شيميايي، پروتكل غربالگري بيماري­هاي شغلي، تدوين معيارها و ضوابط بهداشت در محيط­هاي اداري و... اشاره کرد.

 

درمان

·   در سال 1389، حدود 2800 تخت بيمارستاني به تخت‌هاي بيمارستاني كشور افزوده شد و تا پايان سال 1390 نيز 4000  تخت تجهيز و به بيمارستان‌هاي كشور اضافه مي­شود. حدود 35 هزار تخت در حال ساخت و 14 هزار و 300 تخت نيز در حال طراحي هستند و با راه­اندازي آن­ها، نياز كشور به تخت بيمارستاني مرتفع خواهد شد. در حال حاضر تعداد تخت­هاي بستري و تخت ويژه به ترتيب130 هزار و 4700 تخت است كه پيش بيني مي­شود تا سال 93 به ترتيب به 141 هزار و 7400 تخت برسد.

·      در راستاي جلوگيري از هزينه­هاي تحمل­ناپذير سلامت با اولويت­بندي بيماران نيازمند، درمان بسياري از بيماري­ها از جمله 5 سرطان شايع كشور، اغلب بيماري­هاي خاص، بستري­هاي طولاني مدت در ICU، CCU و بخش سوختگي، بيماران نيازمند تعويض مفصل و ساير بيماران صعب­العلاج به صورت رايگان و يا با حداقل فرانشيز توسط بيمارستان­هاي منتخب وزارت متبوع صورت مي­گيرد.

·      استانداردسازي خدمات و مراقبت سلامت و تدوين راهنماهاي باليني، بومي­سازي نحوه محاسبه حق­الزحمه پزشكان و تغيير شيوه تأمين مالي در بخش بيمه­اي كشور از نظام ناعادلانه سرانه­اي به نظام تناسبي كه روش بسيار عادلانه­تري است از جمله اقداماتي است كه در سال 1389 صورت گرفته است.

·   در طی دولت نهم و دهم تاكنون50 بيمارستان و 20 هزار تخت بيمارستانی مورد بهره­برداری قرار گرفت. هم­چنين هزاران تخت­ مراقبت‌ ويژه (ICU) و تخت مراقبت قلبي (CCU) نيز مورد بهره­­برداری قرار گرفت.  

·   در زمينه ارتقاي خدمات اورژانس بيمارستاني، سند ارتقاي اورژانس بيمارستاني طراحي و به دانشگاه‌ها ابلاغ شد. هم­چنين در راستاي رتبه‌بندي و ارزشيابي اورژانس بيمارستاني اقدامات موثري صورت گرفت و دانشگاه­ها موظف شده­اند كميته‌هاي تعيين تكليف بيماران و پزشك متخصص را در اورژانس‌ها قرار داده و در جلب رضايت مردم بكوشند.

·   در راستاي برقراري عدالت در سلامت و تأمين پزشك متخصص مورد نياز بيمارستان­هاي تابعه و افزايش بهره­وري و ماندگاري در نقاط محروم، گام­هاي موثري برداشته شد كه از جمله آن مي­توان به اعزام 1425 متخصص به مناطق محروم در سال 89 اشاره كرد كه 110 نفر متخصص براي نخستين بار به اين مناطق اعزام شده­اند. اين رقم نسبت به سال 86، 72% افزايش داشته است.

·   به منظور رعايت حقوق بيماران و سطح­بندي خدمات نظام بستري كشور، در سال 1389 دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني تأسيس شد. هم­چنين نسبت به تدوين پيش­نويس ساختار تشكيلات حاكميت باليني، تدوين منشور اخلاقي پرستاران و تصويب و ابلاغ استانداردهاي حقوق بيمار و همراه در اسفند 89 اقدام شد.  

·   هم ­اكنون بيش از 90 مركز پيوند اعضا و نسوج در كشور فعال است و سالانه به طور ميانگين حدود 2000 مورد پيوند كليه و 4500 پيوند قرنيه در كشور انجام مي‌شود.

·   در بخش درمان در طی 6 سال اخير موفقيت­های بزرگی حاصل شد که ترميم ضايعات نخاعی و توليد رده سلول­های بنيادی از بزرگ ترين آن­هاست. هم­چنين در زمينه گسترش درمان­های تخصصی و فوق تخصصی، پيوند اعضاء و پزشکی هسته­ای نيز  پيشرفت­های خوبی حاصل شده است.

·   با ساماندهي شبكه اورژانس كشور، تعداد 931 پايگاه اورژانس شهري و جادهاي راه­اندازی شد و تعداد اين پايگاه­ها با رشد 4/2 برابری از 683 پايگاه در ابتدای سال 84، به نزديك 1900 پايگاه در حال حاضر رسيده است.

·   زمان رسيدن آمبولانس بر بالين بيماران نيز بهبود يافته و در حال حاضر در شهرهاي كوچك 8 دقيقه، در شهرهاي بزرگ 10 دقيقه و 14 دقيقه در مراکز جاده­اي كاهش يافته است.

·   تعداد 1835 آمبولانس از سال 1384 تاکنون به سيستم اورژانس کشور افزوده شده است. بدين ترتيب تعداد آمبولانس­هاي 115 اورژانس با رشد 7/2 برابری به 2880 دستگاه رسيده است.

·   تعداد شهرهاي تحت پوشش «امداد هوايي» اورژانس 115 به 11 شهر در كل كشور افزايش يافته است. تعداد پايگاه­هاي طرح «امداد دريايي» و «امداد ساحلي» نيز به 42 پايگاه رسيده است.

·   راه­اندازی بيش از 1600 تخت روان­پزشکی و افزايش تعداد آن­ها از 6600 تخت به 8200 تخت و افزايش جمعيت تحت پوشش برنامه ادغام بهداشت روان از 30 ميليون نفر (40%) به نزديک 40 ميليون نفر (بيش از 60%) در مقايسه شش سال اخير، از جمله دستاوردهای حاصله در زمينه سلامت روان است. 

 

دارو و غذا

·   توجه ويژه به اصلاح ساختار در حوزه غذا و داروي كشور و ايجاد سازمان غذا و دارو در دولت دهم يكي از كارهاي زيربنايي در خصوص ساماندهي به وضعيت دارو و نظارت بر مواد غذايي و آشاميدني است كه در سال 89 انجام شد.

·   هم­اکنون تقريباً 97 درصد حجم مصرفي داروهاي كشور را داروهاي توليد داخل تشكيل می­دهد، در حالی­که اين عدد در سال 84 حدود 95 درصد بوده است. افزايش توليد داروهاي داخلي به كاهش كمبودهاي مقطعي داروها ناشي از مشكلات تأمين از طريق واردات كمك کرده است.

·   در بخش توليد دارو در کشور موفقيت­های چشم­گيری حاصل شده است. توليد داروهاي با فناوري­هاي نوين از جمله اسورال، اسويكس، انوكساپارين، دفروكسامين، زولندرونيك اسيد، پنتوپرازول، زيفرون، ايماتينيب، فلوتاميد، ريتوكسيماب، تاكسوتر، پاكليتاكسل از جمله اين موفقيت­ها در دو سال اخير است.

·   فراهم شدن امكانات توليد داخلي واكسن آنفلوانزا آنتي بوتوليسم براي اولين بار، فراهم شدن امكانات توليد و كنترل ايمونو گلوبولين ضدهاري و توليد داروهاي منوكلونال آنتي بادي و فاكتورهاي نوتركيب 7 و 8 در داخل كشور در طي دو سال اخير.

·     راه‌اندازي خطوط توليد داروهاي ضد سرطان در شركت‌هاي داروسازي اسوه و سبحان انكولوژي، راه‌اندازي خطوط توليد فرآورده‌هاي Soft gel در شركت پارس مينو و ساخت فرآورده‌هاي دارويي راكوتان شركت داروسازي زهراوي و هم‌چنين شروع به ساخت سايت جديد توليد داروهاي نوتركيب و توليد بيش از 90 داروي ژنريك جديد در كشور تنها در سال اول دولت دهم.

·   هم­چنين توليد داروی مقابله با ايدز (با عنوان IMOD)، توليد داروی درمان زخم پای ديابتی (با عنوانAngipars ) و توليد داروي دفراسيروکس براي درمان کم خوني بيماران تالاسمي برای نخستين بار در جهان و هم چنين توليد داروهاي پيشرفته براي درمان بيماران ام.اس (اينترفرون بتا و نيگوليمود)، بيماران تالاسمی (دفرازپروکس)، بيماران سرطانی و هپاتيت سی (اينترفرون پگليه)، اينترفرون گاما و اريتروپوئتين بتا در دولت نهم براي نخستين بار صورت گرفت.

·   در راستای صادرات فرآوره­های دارويي، در طی اين مدت كميتۀ توسعۀ صادرات با شركت­هاي ذينفعان تشكيل و به طور ميانگين سالانه 10 تا 15 درصد به حجم صادرات افزوده شده است. به گونه­اي که در سال 87 معادل 72 ميليون دلار و در ۴ سال دولت نهم حدوداً 265 ميليون دلار صادرات دارو داشته­ايم که بيش از 2 برابر دوره مشابه قبلي است. در سال 89 نيز ميزان صادرات دارو بالغ بر 90 ميليون دلار گزارش شد.

·   ايجاد 4 مركز پلاسما فرزيس فعال در داخل كشور به منظور جمع­آوري و استحصال پلاسما و ارسال آن براي شركت­هاي خارجي براي تهيه محصولات دارويي مشتق از پلاسما در طي دو سال اخير.

·   نظام­مند كردن واردات فرآورده­هاي طبيعي و مكمل، تشكيل دبيرخانه دايمي فارماكوپه گياهان دارويي و داروهاي گياهي ايران و توليد داخل دارويي با برند بتافرون در بخش خصوصي از جمله ساير فعاليت­هاي دولت دهم در زمينه دارو است.

·   در زمينه دسترسی مردم به داروخانه­ها در دولت نهم و دهم 1800 داروخانه در سطح کشور ايجاد شده و بدين ترتيب هدف برنامه دولت در اين زمينه محقق شده است.

·   ارتقای توانمندي ملي در زمينه توليد دارو به نحوي كه تعداد اقلام دارويي توليد داخل از 840 عدد در سال 84 به بيش از 1200 عدد رسيده است. از نظر تعداد داروهاي مصرفي، تعداد داروهاي توليد داخل از 25 ميليارد عدد در سال 84 به 30 ميليارد عدد در رسيده است.

·   افزایش مراکز تأمين داروهاي كمبود و فوريتي به طوری که در سال 84 فقط 4 مركز تك­نسخه­اي و فوريتي وجود داشت، در حالی که اين تعداد به بيش از 40 مركز رسيده است و علاوه بر رفع انحصار باعث كاهش اقلام داروهاي كمبودی شده است.

·   تعداد پروانه­هاي ساخت دارو از 1500 پروانه ساخت در سال 84 به 3850 پروانه رسيده است. افزايش تعداد پروانه­هاي ساخت دارو، بيانگر توان توليد بيشتر و ايجاد رقابت شده و منجر به ثبات بازار و كاهش بروز كمبودهاي مقطعي و ممانعت از افزايش غيرمنطقي قيمت داروها مي­شود.

·      صنايع توليد مواد اوليه در طول سال­هاي اخير نيز توسعه چشم­گير داشته و 8 كارخانه توليد مواد اوليه مورد بهره­برداري قرار گرفته است. در حال حاضر كارخانجات توليدي به 73 كارخانه رسيده است.

·   تعداد واحدهاي توليد دارو با استفاده از فنآوريهاي نوين (بيوتكنولوژي) اكنون به 15 واحد رسيده است و 12 قلم داروي بيوتکنولوژی در كشور توليد مي‌شود. اين در حالی است که در سال 84، تنها 2 داروی بيوتکنولوژی توليد می­شد.

·   در دولت دهم نسبت به جلب همكاري صنايع براي توليد محصولات غذايي سالم اقدامات موثري صورت گرفت كه از نتايج آن مي­توان به توليد تخم مرغ غني از امگا 3، توليد نوشابه­هاي سالم به جاي نوشابه­هاي گازدار، تشويق صنايع براي توليد شير و لبنيات كم چرب و بدون چربي، بهبود فرمولاسيون روغن­هاي خوراكي و تلاش براي تغيير استاندارد روغن نباتي نام برد.

 

تجهيزات پزشكي

·   در طي فعاليت دولت نهم و دهم رشد چشم­گيري در توليد تجهيزات پزشکي به وجود آمد، تعداد كارخانجات تجهيزات پزشکي در سطح کشور با رشد 28 درصد از 350 شرکت به 450 شرکت و تعداد محصولات توليدي نيز از 450 قلم به 550 قلم افزايش يافت.

·   بيش از 85% از ملزومات پزشكي يك بار مصرف كيت‌هاي آزمايشگاهي، وسايل دندانپزشكي و تعداد چشمگيري از تجهيزات پزشكي با كيفيت بسيار خوب در داخل كشور توليد مي‌شود كه صرفه‌جويي ارزي زيادي را به همراه داشته است.

·   حجم صادرات اقلام و تجهيزات پزشکي با رشد دو برابری از 27/4 ميليون دلار از سال 84 به ميزان 53/8 ميليون دلار رسيده است. توليد انواع فرآورده­هاي تشخيصي داخلي نيز دو برابر شده و هم­ اکنون به 600 نوع فـرآورده رسيـده است که ميـزان صـادرات فرآورده‌هاي تشخيصي را با رشد 62 درصد به 600 هزار دلار رسانده است.

·   شناسنامه­دار کردن شركت­هاي تجهيزات پزشكي و انجام فرآيند ثبت  شركت­ها و كمپاني­هاي بين­المللي به طوري­كه بر اساس اطلاعات ثبت شده، در حال حاضر 2216 شركت تجهيزات پزشكي در كشور فعاليت مي­کنند كه بر اساس ضوابط ابلاغي وزارت متبوع بيش از 5500 كمپاني­ بين­المللي مختلف را در خود جاي داده­اند.

·   در طی اين مدت روشهاي کنترل کيفي بر اساس استانداردهاي روز جهاني تغيير کرد و نسبت به ارتقای‌ ضوابط و استانداردهاي توليد و‌ ارتقای كيفيت و كنترل تجهيزات پزشكي اهتمام ويژه­ای شد به طوری­که فقط در سال گذشته 120 گونه از 550 گونه محصولات توليد كشور، موفق به اخذ استانداردهاي اتحاديه اروپا در فرآيند توليد اين تجهيزات شدند.

 

آموزش پزشكي

·   در دولت دهم در خصوص توسعه و تقويت آموزش پزشكي كشور اقدامات موثري هم­چون؛ تدوين سند تحول كلان در نظام آموزش علوم پزشكي كشور، تدوين سند آمايش سرزمين و خوشه­بندي دانشگاه­هاي علوم پزشكي و طراحي و پياده­سازي شبكه دانشگاه­هاي علوم پزشكي در كشورهاي اسلامي در راستاي تحقق مرجعيت علمي صورت گرفت.

·   از شروع به كار دولت دهم، 5 دانشگاه/ دانشكده علوم پزشكي جديد در شهرهاي جيرفت، دزفول، كرج، نيشابور و تربت حيدريه تاسيس شد و هم­چنين تفويض اختيار بيشتري به دانشگاه­هاي علوم پزشكي صورت گرفت.

·   افزايش تعداد قطب­هاي علمي به 30 قطب، افزايش تعداد پذيرش دستياران پزشكي تخصصي به 2800 نفر در سال و افزايش تعداد پذيرش دانشجويان تحصيلات تكميلي به ميزان 50% از جمله ساير فعاليت­هاي آموزش پزشكي در طي دو سال اخير است.

·   در بخش آموزش پزشكي به گسترش كمي و كيفي مراكز آموزشي توجه شده است. در طي شش سال اخير مجوز تأسيس چندين دانشكده و آموزشكده علوم پزشكي صادر شده است. به موازات آن 43 رشتۀ جديد در مقطع دكتراي تخصصي و كارشناسي ارشد پزشكي راه­اندازي شد كه شامل 30 رشتۀ دكتراي تخصصي پزشكي Ph.D و 15 رشته كارشناسي ارشد پزشكي است.

·   تعداد رشته محل­هاي مقطع دكتري تخصصي از 97 رشته محل در سال 83 به بيش از 190 رشته محل رسيده است. هم­چنين در مقطع كارشناسي ارشد تعداد رشته محل در سال 83 از 120 رشته محل به 350 رشته محل رسيده است كه حدود سه برابر افزایش داشته است.

·   به منظور تأمين پزشكان متخصص و فوق تخصص ظرفيت، پذيرش دستيار در اين دو مقطع نيز به ترتيب 45 و 50 درصد افزايش يافت و ظرفيت دوره­هاي فلوشيپ نیز 62 درصد رشد داشته است. بدين ترتيب نرخ قبولي در آزمون پذيرش دستيار فوق تخصصي از 25 به 47 درصد رسيده است.

·   ظرفيت پذيرش دكتراي حرفه‌اي از 2700 نفر به بيش از 4660 نفر افزايش یافته است. ظرفیت پذیرش دکترای تخصصی نیز از 141 نفر به بیش از 427 نفر رسيده است. در مقطع كارشناسي ارشد، ظرفيت پذيرش دانشجو از 708 نفر در 83 به 1309 نفر رسيده است كه  85 درصد رشد داشته است. 

·   در کنار رشد کمّی، ارتقای کيفيت آموزش پزشکی نيز مورد توجه قرار گرفت. در اين مدت طرح بومی گزينی دانشجو در برخی رشته­ها، پذيرش دانشجويان ممتاز به مقاطع بالاتر بدون شرکت در آزمون ورودی و راه­اندازی تله­کنفرانس و تله­مديسين در دانشگاه­های علوم پزشکی و آموزش مجازی از راه دور اجرا شده است.

·   با هدف تعامل و تأثيرگذاری علمی و فرهنگی با ساير کشورهای دنيا و رسيدن به موقعيت مطلوب و مطرح علمی و آموزشی جهانی با استانداردهای بين­المللی بر اساس سند چشم­انداز نظام جمهوری اسلامی و به منظور کاهش روند مهاجرت استعدادهای جوان به خارج از کشور و مشکلات موجود فرهنگی در کشوهای ديگر طی این مدت، 12 شعبۀ بين­الملل دانشگاه­های علوم پزشکی در کشور راه­اندازی شد. در حال حاضر تعداد 1600 دانشجو در اين شعب مشغول به تحصيل هستند که 88% آن­ها در مقطع دکترای حرفه­ای و PhD مشغول تحصیلند.

·   به دنبال تصميم قاطع مقام محترم وزارت مبني بر ابطال آزمون دستياري سال 88، تمهيدات بسياري براي افزايش ضريب ايمني برگزاري آزمون‌ها فراهم شد كه از جمله مي‌توان به: تكميل و ارتقاي تجهيزات و ابزارهاي كنترل كننده مانند دوربين و ارتقاي نرم‌افزار و سخت‌افزارهاي امنيتي، افزايش تعداد ناظرين آزمون‌ها، تغيير در تعيين شماره‌هاي داوطلبي و غيره اشاره كرد.

·     با هدف ارتقای سطح کيفی آموزش علوم پزشکی و توجه به امر پژوهش در علوم پزشکی «کتابخانه ديجيتال علوم پزشکی» با امکانات و کاربری­های فراوان راه­اندازی شد. در اين کتابخانه دسترسی يکسان به بيش از 5000 نشريه معتبر پزشکی، 150 عنوان کتاب مرجع علوم پزشکی، 20 ميليون خلاصه مقالات علمی و ... فراهم شده است.

 

تحقيقات پزشكي

·   افزايش رتبه ايران در توليد علم در بخش علوم پزشكي از 37 در سال 2009 به 32 در سال 2011، افزايش تعداد مراكز تحقيقاتي علوم پزشكي مصوب از 222 مركز در سال 87 به 367 مركز در سال 1390، افزايش تعداد مقالات ايندكس شده علوم پزشكي در ISI از 3806 مقاله در سال 1388 به 4317 مقاله در پايان سال 1389 و توسعه كمي و كيفي مراكز رشد علوم پزشكي كشور به 26 مركز در سال 89 از جمله فعاليت­هاي كمّي در زمينه تحقيقات پزشكي در طي دولت دهم است.

·   تدوين نقشه جامع علمي نشريات علوم پزشكي، مصوب كردن 28 نشريه علمي- پژوهشي جديد در حيطه علوم پزشكي، اعطاي موافقت اصولي به 46 نشريه و نمايه شدن بيش از 27 نشريه علمي- پژوهشي در پايگاه اطلاعاتي Scopus از جمله اقدامات دوساله در زمينه نشريات علوم پزشكي است.

·   هم­زمان با توجه به کيفيت آموزش پزشکي فعاليت­هاي نسبتاً مطلوبي در زمينه تحقيقات و فن آوري پزشکي نيز صورت گرفته است. تعداد مراکز تحقيقات پزشکي حدود 2 برابر شده و به 220 مرکز رسيده است.

·   تعداد شبکه­هاي تحقيقات پزشکي با رشد 40 درصد به 11 شبکه تحقيقاتي گسترش يافت. هم­چنين تعداد پايگاه­هاي عرضه اطلاعات پزشكي از 30 پايگاه به حدود 50 پايگاه افزايش يافته است.  

·   مقالات علمي پزشکي با رشد 74 درصد از 4672 مقاله در سال 84 به 8110 مقاله و طرح­هاي مصوب پژوهشي در اين زمينه نيز با رشد 5/22 درصدي به 6816 طرح رسيده است. هم­چنين تعداد پايگاه­هاي تحقيقات باليني از 19 پايگاه به 23 پايگاه افزايش يافت.

·   با جذب 1020 نفر عضو هيأت علمی و 1800 پژوهشگر، به ترتيب تعداد اعضاي هيأت علمي و پژوهشگران دانشگاه­هاي علوم پزشکي به 11325 و 11000 نفر رسيده است. مجلات علمي پژوهشي علوم پزشکي نيز با حدود 38 درصد رشد از 103 مجله در سال 84 به بيش از 150 مجله افزايش يافته است.

·   با مجموع فعاليت­هاي پژوهشي صورت گرفته، رتبه ايران در بين ساير کشورها در توليد مقالات علوم پزشکی با 8 رتبه صعود از رتبه 31 به 23 صعود کرده است. هم­چنين طبق نتايج ارزشيابي پژوهشي دانشگاه­هاي علوم پزشکي کشور، روند مقالات ايراني نمايه شده در کل مجلات معتبر بين­المللي حدود 2 برابر شده و به 7157 مقاله رسيده است.

·   اجراي برنامۀ سامانۀ ملي پژوهش در سلامت، راه­اندازي برنامه شبكه اطلاع­رساني، اجراي برنامۀ ارزشيابي نشريات علوم پزشکي کشور، طراحي و ايجاد نرم ­افزار اشتراک منابع کتابخانه­اي، راه­اندازي سامانه ملي زيست پزشکي و سلامت از جمله ديگر فعاليت­هاي تحقيقات و فناوري در طي 6 سال گذشته است.

·   ارتقاء و توسعه برنامه جامع الكترونيك واحد تاليف و ترجمه كتب پزشكي در سال 89 كه در اين خصوص اقداماتي از قبيل؛ ارتباط با مولفين و مترجمين، راه‌اندازي سايت، تأليف و ترجمه و تهيه بانك اطلاعاتي آن، جستجو در بانك اطلاعاتي سايت و ثبت كتب جديد برای ترجمه ايجاد شده است.

 

دانشجويي - فرهنگي

·   در طي اين مدت بيش از 60 هزار متر مربع خوابگاه­هاي دانشجويي علوم پزشکي با ظرفيت  هزار نفر بهره­برداري شد و ظرفيت خوابگاه‌هاي علوم پزشکي با 30 درصد افزايش به تعداد 335 خوابگاه و ظرفيتي معادل 50 هزار نفر افزايش يافت.

·      در طی اين مدت بيش از 36 سالن ورزشي، 6 استخر شنا و بيش از 18 زمين چمن فوتبال احداث شده و سرانه فضای ورزشی دانشجويي به طور متوسط 5/1 برابر شده است. هم­چنين کانون­هاي ورزشي در دانشگاه­هاي علوم پزشکي كشور ایجاد و تجهيز شدند که نقش مهمی در توسعۀ ورزش داشته­اند.    

·   تشکیل شورای سیاستگزاری تربیت­بدنی و طب­ ورزش، افزایش سرانه فضای ورزشی از 4/0مترمربع به 85/0مترمربع، افزایش دانشجویان تحت پوشش ورزش همگانی از 15% به 25%، افزایش دانشجویان تحت پوشش ورزش قهرمانی از 5% به 8% و تخصیص اعتباری بالغ به 20 میلیارد ریال برای خرید وسایل و تجهیزات ورزشی به منظور توسعۀ همگانی به ویژه ورزش خوابگاهی دانشگاه­ها از فعالیت­هایی است که در زمينۀ توسعه ورزش صورت گرفته است.

·   در طی چهار سال دولت نهم به ميـزان 682 ميليارد ريال انواع وام بـه دانشجويان علوم پزشکی اختصاص يافت، که به­طور متوسط معادل 170 ميليارد ريال در سال بوده است. در مقايسه سال 84 و 87، پرداخت انواع وام با رشد 68%، از 121 ميليارد ريال به 203 ميليارد ريال رسيده است. در ابتداي دولت دهم نيز سرانه وام­هاي دانشجويي بين 25 تا 60 درصد افزايش داده شد.

·   در طی این مدت سرانۀ وام­های تحصیلی، وام مسکن و ودیعه مسکن افزایش یافته به­طوری که سرانۀ وام تحصیلی مجردی 2 برابر، سرانۀ وام تحصیلی متأهلی 80%، سرانۀ وام مسکن مجردی 50%، سرانۀ وام مسکن متأهلی 20%، ودیعۀ مسکن عادی در تهران 2 برابر، در شش شهر بزرگ 80% و در سایر شهرها 56% و ودیعۀ مسکن تکمیلی نیز بیش از 2 برابر رشد داشته است.

 

توسعه مدیریت و منابع

·   تدوين سند توسعه منابع انساني بخش سلامت در دولت دهم به منظور تأمين و توزيع عادلانه نيروي انساني مورد نياز كه در اين خصوص نسبت به تشكيل دبيرخانه مربوطه، تنظيم سياستنامه و تحليل اسناد بالا دستي و مطالعه چالش­هاي نظام مديريت منابع انساني بخش سلامت و.. اقدام شد.

·     بازطراحي ساختار ستاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي به عنوان يک سازوکار پايه­اي براي پاسخ­دهي سريع، پويا و کارآمد به مطالبات رو به افزايش ذي­نفعان و تدوين پيش­نويس شرح وظايف تمام واحدهاي ستاد مرکزی پيرو نمودار مصوب جديد.

·     استقرار نظام برنامه­ريزي عملياتي که در این خصوص اقداماتی هم­چون؛ تشکيل تيم برنامه­ريزي عملياتي، بررسي نتايج و الگوي اجرايي فرآيند و فرم­هاي برنامه سال گذشته، تدوين و اولويت­بندي استراتژي­ها و تطبيق با اسناد بالادستي، تدوين اولويت­بندي اهداف عملياتي ساليانه، تدوين و نهايي کردن بسته برنامه عملياتي و پايش و ارزيابي عملکرد برنامه صورت گرفته است.

·     اجرای طرح استقرار نظام ارزيابي عملکرد جامع دانشگاه­هاي علوم پزشکي که در اين راستا اقداماتی هم­چون؛ مرور متون و تحليل الگوهاي ارزيابي عملکرد و انتخاب الگوي مناسب براي ارزيابي جامع دانشگاه­هاي علوم پزشکي، تدوين شاخص­ها و معيارهاي ارزيابي بر اساس مدل منتخب و خودارزيابي دانشگاه­ها و نهایتاً تدوين گزارش صورت گرفت.

·     طراحي و برنامه­ريزي براي راه­اندازي خانه مديران سلامت کشور، طراحي نظام مديريت فرايندهاي سازماني، طراحي سيستم مكانيزه مديريت اسناد و آرشيو معاونت توسعه مديريت و منابع، طراحي نظام جامع مديريت مديران در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، طراحي پايگاه اطلاعات مديريت پروژه‌هاي كشوري منابع فيزيكي و طراحي پورتال آموزش كاركنان از جمله برنامه­های مهمی است که در سال 89 تلاش­های عمده­ای برای اجرای آن­ها انجام شده است.

·         در راستای اجرای قانون ارتقای بهره­وری کارکنان بالینی نظام سلامت، نسبت به تدوین آیین­نامه و دستورعمل قانون، برآورد نیروی انسانی و برآورد مالی ناشی از اجرای این قانون اقدام شد.

§         تنها در طي چهار سال دولت نهم، 5948 فقره وام با اعتبار 87.2 ميليارد ريال، 580 فقره کمک هزينه ازدواج به ميزان 2 ميليارد ريال و 264 فقره کمک هزينه فوت به ميزان 914 ميليون ريال به كاركنان ستاد مركزي وزارت متبوع پرداخت شده است. علاوه بر اين، 2200 فقره کمک هزينه تشويق فرزندان دانش­آموز و دانشجوی کارکنان به ميزان 598 ميليون ريال در طی اين مدت پرداخت شده است.

§         اجراي طرح بيمه تكميلي درمان برای 2688 نفر از كاركنان و افراد تحت تكفل آنان، انعقاد قرارداد بيمه عمر و حوادث برای 4000 نفر از کارکنان و بازنشستگان به مبلغ 20 میلیون ریال، برقراری بيمه شخص ثالث و بدنه خودروی در اختیار برای 54 نفر و هم­چنین انعقاد قراداد با بيمه پارسيان برای بيمه شخص ثالث و بدنه خودروهاي كاركنان در سال اول دولت دهم انجام شد.

·     در حوزۀ مديريت منابع انساني اقدامات مهمّي از جمله: افزايش فوق‌العاده سختي شرايط محيط كار، حذف سقف نوبت كاري، اجراي طرح ارتقاي شغلي پرستاران و مشاغل بهداشتي درماني و اصلاح پرداخت فوق‌العاده ويژه به پرستاران، حذف سقف 65 درصد طرح مسير ارتقاي شغلي كارشناسان، مديران و مشاوران، پرداخت فوق‌العاده ويژه به پزشكان بهره‌مند از حق محروميت از مطب، پرداخت فوق‌العاده ويژه به مشاغل هم سطح كارشناسي، مشاركت در تدوين آيين‌نامه‌هاي اجرايي قانون مديريت خدمات كشوري به ويژه آيين‌نامه اجرايي فصل دهم قانون انجام شده است. هم­چنين دستورالعمل نحوۀ استخدام نيروي انساني، انعقاد قرارداد نيروهاي موقت، انعقاد قرارداد پزشكان خانواده، آموزش كاركنان، داوطلبين آزمون بهورزي، ماموريت‌هاي آموزشي تهيه و تنظيم شده است.

 

*****

نسخه چاپي ارسال به دوست

چهارشنبه ٣٠ شهريور ١٣٩٠ - ١٣:٤٨ / شماره خبر: ٤٤٤١٣ / تعداد نمايش: 22370

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج