• 99/03/07 - 14:13
  • 1934
  • زمان مطالعه : 31 دقیقه

ترک دخانیات یک ضرورت برای پیشگیری از بیماری کرونا ویروس


"مصرف مواد دخانی در افرادی که به  کرونا ویروس آلوده می شوند باعث تشدید بیماری شده و باعث می شود به نوع حاد تری از بیماری مبتلا شوند"
                                                            مدیر کل WHO ، 20  مارس 2020
مقدمه
بیش از 1/1 میلیارد نفر از جمعیت بالای 15 سال جهان محصولات تنباکو را به صورت کشیدنی (تدخینی) مصرف می¬کنند. در بسياري از كشورها به طور متوسط سن شروع دخانیات زير 15 سال است و شيوع مصرف دخانيات در بين جوانان بسيار بالاست. مصرف دخانیات به دلیل عوارض بهداشتی اهمیت بالایی دارد.   
هر نوع مواد دخانی عامل اصلي در ايجاد بسياري از بيماري های كشنده از جمله بيماري‌هاي قلبي و عروقي، بیماری های تنفسی، سرطان هاي ريه، دهان و... بوده و هر ساله موجب مرگ بیش از 8 میلیون نفر در جهان مي‌شود. چنانچه الگوي مصرف دخانيات تغيير نكند پيش بيني مي‌شود تا سال 2030 بيشترين عامل مرگ و مير و كاهش طول عمر باشد. علاوه بر این، افرادي كه دخانيات مصرف نمي‌كنند ولي در مواجهه با دود آن قرار می گیرند، بيشتر در معرض خطر سرطان ريه و بيماري‌هاي ديگر هستند.

کرونا ویروس به سیستم های تنفسی و قلبی و عروقی آسیب می رساند و سبب ایجاد علایمی مشابه آنفلوانزا از قبیل تب، سرفه، تنگی نفس، گلودرد و خستگی می شود. آلودگی به کرونا ویروس در افراد مصرف کننده مواد دخانی از سطح خطر جدی تری برخوردار می باشد و حتی می تواند منجر به مرگ زودرس در اثر نارسایی تنفسی در آنها شود. دوره کمون بیماری در این دسته افراد بسیار کوتاه و یا اصلا وجود ندارد. افراد مصرف کننده مواد دخانی مستعد ابتلا به بیماری های قلبی هستند که تاکنون به نظر می رسد بالاترین عامل خطر برای مرگ و میر کووید 19 بوده است. داده های بدست آمده از چین نشان می دهد، مصرف دخانیات خطر ابتلای شما را به کرونا ویروس افزایش می دهد و افراد مصرف کننده در معرض خطر ایجاد علائم شدید کرونا ویروس هستند؛ زیرا دود دخانیات یک سرکوب کننده سیستم دفاعی بدن است و افرادی که سیستم دفاعی آنها سرکوب شده است اگر  به بیماری کرونا ویروس مبتلا شوند، در معرض خطر بیشتری هستند.

مصرف کنندگان دخانیات نسبت به دیگر افراد جامعه ایمنی پایین تر داشته و در مقابل هرگونه عفونت از جمله این ویروس بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند. پاسخ ایمنی ضعیف ناشی از اعتیاد به نیکوتین، به افزایش بیماری ها و اختلالات جدی از جمله بیماری قلبی منجر می گردد. از سوی دیگر عدم توانایی افراد مصرف کننده دخانیات در مدیریت و جلوگیری از تماس با ویروس، از قبیل تماس دستی و دهانی سبب می شود تا پروسه استعمال دخانیات (از خرید تا باز کردن پاکت، استفاده از فندک یا کبریت آلوده، تماس دست و فیلتر آلوده با مخاط دهان و غیره) خطر انتقال ویروس را  بیشتر از دیگر افراد جامعه تشدید کند.

بیماری کرونا ویروس در مصرف کنندگان مواد دخانی مبتلا به ویروس دیرتر تشخیص داده می شود؛ چرا که این سرفه کردن در این افراد امری عادی بوده و خود و اطرافیان آن ها علامت سرفه را جدی نمی گیرند. در ضمن افراد آلوده و مصرف کنندگان مواد دخانی، به ویژه ناقلین بدون علامت، سهم بالایی در انتقال بیماری به واسطه سرفه مزمن مشخصه سیگاری ها دارند. خانواده این افراد به واسطه مواجهه مستمر و طولانی با دود دست دوم مواد دخانی ریسک خطر بالاتری را نسبت به ابتلا به بیماری کرونا ویروس و سایر بیماری های مرتبط با مصرف دخانیات تجربه می کنند. مصرف کنندگان مواد دخانی زودتر و بیشتر از افراد مشابه غیر مصرف کننده دچار استرس شده و شرایط قرنطینه را برای خانواده نامناسب تر می کنند.

روند بهبودی بیماری کرونا ویروس در مصرف کنندگان مواد دخانی که دارای بیماریهای قلبی هستند بسیار ضعیف، همراه با درد و زجر فراوان و احتمال بروز مرگ در آنها بالاست.

مصرف دخانیات تحت هر شرایطی سبب افزایش ابتلا و تشدید عوارض بیماران در صورت مواجهه با ویروس کووید 19 می شود.
بنابراین هیچ زمانی برای ترک دخانیات دیر نیست، و این اقدام یک ضرورت برای حفظ سلامتی است سازمان بهداشت جهانی به افراد توصیه می کند دخانیات را ترک کنند زیرا استعمال دخانیات باعث می شود آنها در برابر عفونت کرونا ویروس و سایر بیماری های واگیر و غیر واگیر آسیب پذیرتر باشند
.
 "هیچ زمان بهتری برای ترک وجود ندارد.  همین الان برای ترک اقدام نمایید."

دخانیات و انواع آن
دخانیات یا مواد دخانی، هر ماده یا فرآورده ایست که تمام یا بخشی از ماده خام تشکیل دهنده آن، گیاه توتون یا تنباکو یا مشتقات آن (به استثنای مواد دارویی مجاز ترک دخانیات به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) باشد. ماده مؤثره در گیاه تنباکو، نیکوتین است که مصرف آن، می تواند باعث ایجاد وابستگی شود.
 این مواد بر اساس نوع مصرف به سه گروه اصلی (1) تدخینی، (2) غیرتدخینی و (3) سیگارهای الکترونیک تقسیم می‌شوند.

•    گروه تدخینی:
الف- سیگار: به تنباکوی پیچیده شده در کاغذ گفته مي‌شود که توسط ماشین تولید می‌گردد. سیگار، استوانه کاغذی کوچکی معمولاً به طول کمتر از 12 سانتی‌متر و قطر نزدیک به 10 میلی‌متر است که از برگ‌های بریده شده یا عمل آمده تنباکو پر می‌شود. یک عدد سیگار به طور معمول کمتر از 1 گرم تنباکو دارد.
ب- سیگار برگ: سیگارهای برگ از سیگارهای معمولی بزرگتر بوده و نوع و میزان تنباکویی که در آنها به کار رفته نیز متفاوت است. سیگار برگ فیلتر ندارد. محتوای نیکوتین و تنباکو در سیگارهای برگ، چند برابر سیگارهای معمولی است.
ج- پيپ: وسیله ای که در آن از برگ هاي خشك شده گياه تنباكو، به عنوان توتون برای مصرف استفاده مي‌گردد.
د- قليان: قليان وسيله‌اي است براي كشيدن تنباكو، که دود حاصل از آن ناشی از سوختن ذغال گداخته و تنباكو است.
ه- چپق: وسیله ای است داراي حقه‌ و یک لوله‌ متصل به آن که در حقه توتون ریخته و آتش را  بر روي آن گذاشته و مي‌كشند.
و) سيگار دست پيچ: سیگاری است که توسط مصرف كننده با پيچيدن تنباكو در كاغذ نازكي تهیه و مصرف مي‌شود.

گروه غیرتدخینی:
الف- تنباكوي جويدني: در شرق ايران و بيشتر با نام «ناس» شيوع مصرف دارد. شکل 7 را ببینید.
ب- انفيه تنباکو: گردي است كه بيشتر از تنباكو به دست مي‌آيد، عطسه‌آور و نشئه كننده‌ بوده و از طریق بيني استفاده می شود.

•    سیستم های الکترونیک انتقال نیکوتین
در سال های اخیر مصرف نیکوتین با استفاده از تبخیرکننده های الکترونیک رایج شده است. این تبخیرکننده های الکترونیک به صورت سیگار، سیگار برگ، قلیان و پیپ الکترونیک در دسترس قرار گرفته اند که به طور کلی به آنها سیستم های الکترونیک انتقال نیکوتین یا اِندز  گفته می¬شود.
لازم به توجه است که استفاده از سیگارهای الکترونیک به عنوان یک کالای سلامتی مورد تأیید قرار نگرفته و استفاده از آن به عنوان یک روش ایمن و مؤثر برای ترک سیگار توصیه نمی شود. علاوه بر این، در کشور ما مجوزی برای توزیع و فروش آن صادر نشده است.

انواع دود دخانیات
•    دود دستِ دوم: دود حاصل از استعمال مواد دخانی توسط افراد مصرف کننده که توسط افراد غیرمصرف کننده استنشاق می شود.
•    دود دستِ سوم: ذرات سمّی ناشی از مصرف مواد دخانی است که بر روی قسمت های مختلف وسایل و سطوح موجود در منزل، خودرو، پوست، مو و لباس افراد مینشیند، که افراد غیرمصرف کننده در تماس با آن قرار می گیرند.

مهمترین مواد شيميايي و سموم موجود در دخانیات
تنباکو حاوی مواد شیمیایی است که هنگام سوختن بیش از 8000 ماده شیمیایی مختلف تولید می¬کند که حداقل 70 عدد از آنها سرطان زا هستند و بسیاری از آنها سمّی بوده و به بافت های بدن آسیب می رساند. در ادامه مهم ترین مواد شیمیایی و سموم موجود در دخانیات معرفی شده¬اند.
•    نیکوتین: ماده مؤثره موجود در برگ توتون است که باعث ایجاد وابستگی می شود. در دود ناشی از سوختن توتون در سیگار و انواع مواد دخانی وجود دارد. نیکوتین ماده ای بسیار سمّی و سرطان زا است. 
•    قطران (تار): خطرناک ترین ماده شیمیایی موجود در دود سیگار و انواع مواد دخانی قطران است. در واقع قطران شناخته شده ترین ماده سرطان زای موجود در جهان است و عامل اصلی ایجاد سرطان ریه و بسیاری از بیماری‌های ریوی در سیگاری‌ها همین ماده است. قطران موجب فلج مژک‌های تنفسی در راه های هوايی می‌شود و به این ترتیب مانع پاکسازی ریه از سموم و ناخالصی‌ها و آلودگی‌های موجود در دود انواع مواد دخانی و هوای استنشاقی می‌گردد. قطران با تأثیر مستقیم خود بر کیسه‌های  هوایی، موجب تخریب این کیسه‌ها و کاهش کارآیی سیستم تنفسی می‌شود.
•    آرسنيک: نوعي گاز است که از طريق ريه ها، کبد، کليه‌ها و طحال جذب بدن شده و پس از 2 هفته در پوست و مو و استخوان جايگزين مي‌شود. اين گاز حتي از طريق جفت مادر وارد خون جنين شده و سبب تولد نوزاد کم وزن و کم حافظه و گاهي نيز سقط جنين مي‌شود. همچنين در بروز سرطان لب نيز دخالت دارد.
•    منواکسيدکربن: وجود اين گاز سمی باعث اختلال در انتقال و مصرف اکسيژن مي‌شود. دود سیگار حاوی 2 تا 6 درصد منو اکسیدکربن است، در نتیجه سطح کربوکسی هموگلوبین در خون این افراد 2 تا 15درصد است (در افراد غیر سیگاری 1 درصد)، که موجب کاهش اکسیژن رسانی به بافت ها و اعضا شده و منجر به کبودی لب ها و ناخن ها و افزایش خطر لخته شدن خون و به دنبال آن بروز سکته قلبی و مغزی می شود.
•    اسيد سيانيدريک (جوهر بادام تلخ): که به نام‌هاي سيانورهيدروژن و جوهر بادام تلخ نيز شهرت دارد.
•    مواد راديواکتيو (پرتوزا): در توتون سيگار تشعشعات پرتوزاي راديوم و پولونيوم وجود دارد که سرطان زا هستند.
•    آمونياک: يکي از عوامل مهم در ايجاد تحريکات بافت‌ها (به ويژه ريه ها) در جريان سيگار کشيدن و مصرف انواع مواد دخانی است.
•    کربورهاي هيدروژن: معمولاً خاصيت سرطان زایي دود سيگار و انواع مواد دخانی، ناشي از همين کربورهاي هيدروژن است و استعداد ابتلا به سرطان را در تمام بافت‌هاي بدن به ويژه مجاري تنفسي افزایش می دهد.
تنباکوهای غیرتدخینی نیز حاوی مقادیر زیادی نیکوتین هستند که ماده ای بسیار اعتیاد آور می باشد. مصرف این مواد می-تواند به دلیل ایجاد وابستگی به نیکوتین موجب شروع مصرف سایر مواد دخانی از جمله سیگار و قلیان گردد.
علاوه بر این، تنباکوهای غیرتدخینی نیز دارای مواد شیمیایی سرطان زا هستند. مضرترین مواد شیمیایی، نیتروزآمین های خاص تنباکو هستند که در فرآیند رشد، خشک کردن، تخمیر و فرآوری توتون شکل می گیرند. مقدار این مواد شیمیایی نسبت به نوع محصول متفاوت است. سطوح بالاتر این مواد شیمیایی، خطر ابتلا به سرطان را بیشتر می کند.
بسیاری از مواد سمّی حاصل از مصرف کشیدنی مواد دخانی نظیر عناصر رادیواکتیو و فلزات سنگین در تنباکوهای غیرتدخینی نیز یافت می¬شوند.

عوارض مصرف دخانیات:
مصرف تنباکو و انواع آن تقریباً به تمام دستگاه های بدن آسیب رسانده و یکی از اصلی¬ترین عوامل مرگ قابل پیشگیری در جهان است. سالیانه 8 میلیون نفر در اثر مصرف مواد دخانی جان خود را از دست می دهند. حدود 1 میلیون مورد از این مرگ ها فقط به دلیل مواجهه با دود دست دوم مواد دخانی رخ می دهد.
مصرف دخانیات به صورت مستقیم یا غیرمستقیم (دود دست دوم و سوم)، موجب بروز انواع سرطان ها (سرطان ریه، لب و دهان، حنجره، مری، کلیه، مثانه، گردن رحم و... )، بیماری های قلبی - عروقی (سکته های قلبی و مغزی، فشارخون بالا، آنژین صدری، برگر و... )، بیماری های تنفسی (برونشیت، آمفیزم و... )، گوارشی (ریفلاکس، کرون و... ) و بیماری های دهان و دندان می گردد.
همچنین مصرف دخانیات موجب سردمزاجی، مشکلات عادت ماهیانه و ناباروری شده و در دوران حاملگی نیز موجب افزایش خطر خونریزی، سقط، کاهش رشد جنین و تولد نوزاد با وزن کمتر از میزان طبیعی می شود. این خطرات به دوران حاملگی محدود نشده و غالباً نوزادان به دنیا آمده از مادران سیگاری دچار نواقص عمده ای در دوران رشد می گردند.
برخی عوارض دیگر مصرف دخانیات بر دستگاه های بدن شامل موارد زیر می¬شوند:
•    باعث بالا رفتن فشار خون می گردد.
•    خطر سکته قلبی و مغزی را 4-2 برابر افزایش می دهد.
•    باعث آسیب به راه های تنفسی و کیسه های هوایی در ریه می شود. بیماری¬های ریوی ناشی از مصرف کشیدنی محصولات تنباکو شامل بیماری انسدادی مزمن ریوی مانند آمفیزم و برونشیت مزمن است. افراد سیگاری 13-12 برابر بیش از افراد غیرسیگاری ممکن است در اثر بیماری انسدادی مزمن ریه فوت کنند.
•    خطر ابتلا به انواع سرطان ها شامل سرطان ریه، برونش حنجره، گلو، زبان، لوزه¬ها، کام نرم، خون، مری، معده، روده بزرگ و مقعد، کبد، کلیه و حالب، مثانه، پوست و لوزالمعده را افزایش می دهد. در زنان مصرف سیگار خطر سرطان گردن رحم و پستان را به صورت قابل توجهی بالا می برد.
•    در بارداری با افزایش خطر زایمان زودرس، تولد نوزاد مرده، وزن کم تولد و بارداری نابجا و تولد نوزادان مبتلا به فشار خون ریوی و شکاف کام و لب همراه است.
•    خطر ابتلا به آب مروارید، دیابت نوع 2، پوسیدگی دندان ها، بیماری های مخاط دهان، ناتوانی جنسی در مردان، ضایعات شنوایی، ریزش مو، چین و چروک پوست، پوکی استخوان، زخم معده را افزایش می دهد.
•    باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می شود.

عوارض مواجهه با دود دستِ دوم و  دستِ سوم مواد دخانی
مقادیر کم مواجهه با دود دخانيات هم بی¬خطر نیست و ابزارهایی مانند تهويه و ساير فن¬آوري‌هاي فيلتراسيون هوا نمي‌تواند مخاطرات بهداشتي ناشي از مواجهه با دود محيطي دخانيات را حذف كند و حتی رویکرد اختصاص مكان‌هاي مخصوص استعمال دخانيات در اماكن عمومي کارایی لازم را ندارد و تنها راه مؤثر محافظت از افراد در معرض مواجهه، ايجاد محيط‌هاي صد درصد عاري از دود دخانيات است. 
با توجه به این که کودکان وزن کمتری داشته،  زمان بیشتری را در منزل سپری می کنند،  بیشتر در معرض در آغوش کشیدن و بوسیدن توسط بزرگسالان مصرف کننده مواد دخانی قرار می گیرند که حامل ذرات مضر دود دست سوم در مو، پوست و لباس خود هستند، سریعتر نفس می کشند و معمولا وسایل اطراف و دست آلوده خود را به دهان می برند و با سطوح حاوی ذرات دود مواد دخانی در تماس هستند، امکان ابتلا شدن به بیماری و مسمومیت¬های ناشی از مواجهه با دود دست دوم و سوم مواد دخانی برای آنها بیشتر است. حتی سطوح کم ذرات دخانیات می تواند با مسمومیت در سیستم عصبی کودکان در آنها مشکلات شناختی ایجاد نماید.
مواجهه با دود دست دوم مواد دخانی خطر سرطان ریه و بیماری کرونر قلبی را در افراد در معرض دود افزایش می¬دهد. با توجه به تبعات سوء مواجهه با دود مواد دخانی (دود دست دوم) و تماس با بقایای حاصل از مصرف دخانیات (دود دست سوم)، ضرورت دارد افراد برای حفاظت از سلامت خود، از مواجهه با دود مواد دخانی اجتناب نمایند. افراد مصرف کننده مواد دخانی علاوه بر آسیب رسانی به خود، حقوق اطرافیان خود را که اکثرا از عزیزانشان هم هستند رعایت نکرده و باعث ایجاد بیماری های مختلف در آن ها می شوند.

عوارض دود مواد دخانی برای کودکان:
عوارض دود دخانیات برای کودکان از زمان بارداری شروع می شود یعنی زمانی که دستگاه تنفس هنوز به طور کامل شکل نگرفته است و در طی این دوران با هر بار مصرف مواد دخانی توسط مادر و یا اطرافیان، اثرات جانبی زیادی در جنین بوجود می آید. سیگار کشیدن در طول حاملگی موجب عوارض زیادی می شود از جمله مرده زایی، سقط خود به خود، مرگ جنین، مرگ در دوران نوزادی و مرگ ناگهانی نوزاد.
وزن نوزادان مادران سیگاری حدود 170 تا 200 گرم کمتر از نوزادان مادران غیر سیگاری است. بروز برونشیت و عوارض تنفسی در سال اول زندگی در کودکانی که یکی از والدین آنها سیگار می کشد شایع تر است. مواجهه با  دود دست دوم دخانیات خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد، عفونت¬های مزمن گوش میانی و بیماری¬های تنفسی نظیر آسم و عفونت ریه را افزایش می¬دهد.

فواید ترک دخانیات:
ترک مصرف دخانیات در هر سنّی منافع آنی و طولانی ¬مدت برای خود فرد و خانواده و اطرافیان او دارد. هر چند ترک دخانیات در سنین پایین¬تر منافع بیشتری دارد، اما هیچ سنّی برای ترک دخانیات دیر نیست.
مهم ترین فواید ترک دخانیات عبارتند از: افزایش قدرت دفاعی بدن برای مقابله با عوامل بیماری زا، از جمله ویروس کرونا، کاهش فشار خون و خطر سکته قلبی، بهبود درک بوها و مزه¬ها، بهبود وضعيت گردش خون، افزایش ظرفیت شش¬ها و کارکرد ریه، بهبود برونشیت مزمن و آمفیزم ریوی، کاهش حساسیت و آلرژی، کاهش خطر پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه، کاهش خطر سرطان مری و کلیه، کاهش شدت و تعداد دفعات ابتلا به سردرد، کاهش مشکلات دوران یائسگی، افزایش توان باروری در زنان، کاهش خطر وزن کم تولد در بارداری، کاهش عمده خطر ابتلا به سرطان ریه و سایر سرطان¬ها و کاهش خطر ابتلا به بیماری کرونر قلبی.
شانس موفقیت ترك مصرف مواد دخاني  به تنهايي و بدون دریافت کمک حرفه¬ای نسبتاً پایین است. شرکت در یک برنامه ترک دخانیات، شانس دستیابی به پرهیز طولانی¬مدت را برای افراد وابسته به مواد دخانی بهبود می¬بخشد.
•    فواید ترک دخانیات تقریباً فوری است. طی 24 ساعت از ترک، بدن شروع به بهبودی و ترمیم می کند. عملکرد ریه بهبود می یابد
•    موهای ریز در ریه ها و مجاری هوایی در پاکسازی مخاط و ضایعات بهتر می شوند. شما متوجه خواهید شد که راحت تر نفس می کشید.
•    علائم برونشیت مزمن مانند سرفه مزمن، تولید مخاط و خس خس  به سرعت کاهش می یابد.
•    در بین مبتلایان به آسم ، عملکرد ریه در طی چند ماه ترک بهبود می یابد و درمان مؤثرتر است.
•    عفونت های تنفسی مانند برونشیت و ذات الریه با ترک نیز کاهش می یابد.
•    ترک دخانیات برای افراد صرفه اقتصادی هم خواهد داشت. هزینه خرید مواد دخانی، هزینه درمان از لیست هزینه های آن ها کاسته و بازدهی و کارایی ان ها در انجام فعالیت روزانه بیشتر می شود.
ترک دخانیات و بهبود ریه:
•    به محض ترک دخانیات اتفاقات خوبی در ریه افراد مصرف کننده دخانیات می افتد. التهابات سطح ریه و راه های هوایی به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.
•    چند روز تا چند هفته بعد از ترک دخانیات، فرد متوجه می شود راحت تر نفس می کشد. در واقع با مصرف دخانیات، منوکسیدکربن با سلول های خونی همراه می شود و مانع از تنفس راحت می شود.
•    وقتی دخانیات مصرف نمی کنید، این اکسیژن است که با سلول های خون همراه می شود. علاوه بر آن به دلیل رفع التهاب نای و نایچه ها و شش ها و بازشدن فضای بیشتر برای عبور هوا، فرد راحتتر تنفس می کند.
•    10 سال بعد از ترک دخانیات خطر ابتلا به سرطان 50 درصد کمتر می شود اما متاسفانه کامل از بین نمی رود.
•    بدن توانایی خوبی در ترمیم اعضای صدمه دیده ناشی از سیگار دارد. ولی همه صدمات قابل ترمیم نیست. بلایی که مصرف دخانیات سر ریه ها می آورد ارتباط مستقیم با تعداد و مدت مصرف مواد دخانی دارد که فرد در روز می کشد.
•    ریه می داند چطور از بافت خود محافظت کند و صدمات ناشی از مصرف دخانیات را کمتر کند ولی وقتی مدام در معرض دود سمی دخانیات قرار می گیرد کم کم این قابلیت را از دست می دهد.
•    ریه آسیب دیده تحمل خیلی کمتری در برابر کرونا ویروس دارد و فرد مبتلا به کرونا ویروس دچار عوارض حادتر می شود.
•    وقتی تغییرات ریه و راه های هوایی به مرحله برگشت ناپذیر می رسد، دیواره های آن قدرت انعطاف پذیری و شکل طبیعی خود را از دست می دهد و به زحمت می تواند هوای سمی موجود در خود را خارج نماید. وقتی ریه به این مرحله برسد دیگر به راحتی نمی توان آن را درمان کرد ولی هیچ وقت دیر نیست. هر سنی هستید همین الان مصرف دخانیات و قلیان را برای همیشه کنار بگذارید و به اطرافیان خود نیز برای ترک دخانیات کمک کنید. 

چرا اکنون زمان مناسبی برای ترک مصرف دخانیات است؟
مصرف دخانیات خطر ابتلا به بسیاری از مشکلات جدی سلامتی، از جمله هر دو مشکل تنفسی ( مانند سرطان ریه و سل) و بیماری های قلبی عروقی را به طور چشمگیری افزایش می دهد و زینه را برای ابتلای فرد و افراد در معرض به عوامل بیماری زا فراهم می کند. در حالی که همیشه ترک دخانیات اقدام به جا و مناسبی برای حفظ سلامتی است، اما این اقدام در این زمان برای کاهش آسیب های ناشی از بیماری کرونا ویروس از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. احتمال ابتلا به عفونت کرونایی در مصرف کنندگان دخانیات که ترک کرده اند کمتر است زیرا عدم مصرف دخانیات به کاهش لمس دهان توسط انگشتان کمک می کند. همچنین، این امکان وجود دارد که آنها در صورت آلوده شدن شرایط را بهتر مدیریت کنند زیرا ترک مصرف دخانیات تأثیر مثبت فوری بر افزایش عملکرد ریه و قلب و عروق دارد و این پیشرفت ها تنها با گذشت زمان افزایش می یابد. چنین بهبودی توانایی بیماران کرونایی را در پاسخ به کاهش عفونت و خطر مرگ افزایش می دهد.
از سوی دیگر با توجه به اینکه مصرف کنندگان دخانیات می توانند ناقلین بلقوه بیماری کرونا باشند و بعضا تشخیص بیماری کرونا ویروس در این افراد بدلیل توجه نکردن فرد به علایم بیماری از جمله سرفه، به دلیل ارتباط دادن آن به عوارض مصرف دخانیات، اقدام به ترک مصرف دخانیات کمک بزرگی به سلامت فرد و جامعه خواهد نمود.
توصیه های مختصر در مورد ترک دخانیات:
بسیاری از مصرف کنندگان دخانیات که تا حدودی از خطرات استعمال دخانیات آگاهند مایل به ترک آن هستند و ممکن است تلاش های ناموفقی نیز برای ترک دخانیات انجام داده باشند. ترك دخانیات نياز به زمان دارد. ابتدا بايد خواست، تا بعد توانست. در بهترين روش بايد ابتدا به آن فكر كرد؛ تصميم گرفت ؛ اراده را تقويت نمود؛ ضررهاي دخانیات و فوايد ترك آن را دانست و نهایتا يك روز را براي ترك انتخاب كرد؛
آمادگی تا روز ترک
تحقیقات نشان داده است که در صورت کاهش تعداد سیگار یا وعده های مصرف مواد دخانی در روز؛ فرد دخانی کمترین علائم سندرم ترک نیکوتین را پس از قطع کامل استعمال دخانیات تجربه می کند. بنابراین یکی از مهمترین اجزاء موفقیت در ترک، کاهش سیگار/مواد دخانی مصرفی تا زمان روز ترک است. برای کاهش تدریجی مصرف دخانیات به دستورات زیر عمل کنید:
1.    دلایل خود را برای ترک دخانیات فهرست کنید و روزانه چند مرتبه آن ها را بخوانید.
2.    بسته سیگار خود را با کاغذ و کش ببندید.
3.    با خود کبریت حمل نکنید و مواد دخانی را خارج از دسترس خود قرار دهید.
4.    سعی کنید نسبت به روز قبل سیگار / مواد دخانی کمتری بکشید.
5.    تاریخی را برای ترک کامل انتخاب کنید.
6.    از جایگزین هایی مانند تسبیح یا خودکار در دست خود استفاده کنید. هر وقت برای کشیدن سیگار یا مصرف مواد دخانی وسوسه شدید از آن استفاده کنید.
7.    دستی که با آن دخانیات مصرف می کنید را عوض کنید.
8.    هر روز روشن کردن اولین سیگار یا اولین وعده مصرف مواد دخانی روز را به تاخیر بیندازید.
9.    تا زمانی که پاکت سیگار یا تنباکوی خود را تمام نکرده اید پاکت جدیدی نخرید.
10.    از کشیدن سیگار و مصرف مواد دخانی در مکان هایی که زمان بیشتری در آنجا هستید مانند محل کار یا خانه و ... اجتناب کنید.
11.    بدون سیگار از منزل یا محل کار خارج شوید.
12.    مشکلات حین ترک را پیش بینی و راهکارهای جایگزین برای آن پیدا کنید.
13.    نوع سیگار یا تنباکوی خود را به نوعی که مطلوب ذائقه شما نیست عوض کنید.
14.    سیگارها را نصفه بکشید و زمان مصرف مواد دخانی را کاهش دهید.
15.    به هرکدام از سیگارها و مواد دخانی که روشن می کنید فکر کنید. هر بار از خودتان بپرسید "آیا واقعاً کشیدن آن ضروری است؟"
16.    آب بنوشید. هروقت هوس سیگار یا انواع مواد دخانی کردید به جای روشن کردن آن یک لیوان آب را جرعه جرعه بنوشید.
17.    زیرسیگاری ها را خالی نکنید. بسياري از سیگاری ها، با استفاده از روش های فوق و راهکارهای دیگری که خودشان پیدا کرده اند، توانسته اند در همین زمان به ظاهر کوتاه 10- 7 روزه تعداد سیگارهای خود را به کمتر از 5 نخ در روز، حتی 2- 1 نخ در روز برسانند.
18.    در تاریخ تعیین شده برای ترک، دخانیات را به طور کامل ترک کنید و کبریت، فندک، تنباکو، قلیان سیگار ها و هر ماده دخانی که مصرف می کردید را دور بریزید.
19.    این تاریخ را با خانواده خود مطرح و جشن بگیرید.
20.    با شرکت در برنامه های ورزشی، سینما، پیاده روی و دوچرخه سواری خود را مشغول کنید.
21.    جایگزین سالم مانند آدامس های نعنایی و بدون شکر را استفاده کنید.
22.    از میوه و سبزی مانند کرفس و هویج استفاده کنید.
23.    با تغییراتی در سبک زندگی فشار روانی را کم کرده و کیفیت زندگی را با ایجاد لذت بالا ببرید. مانند فعالیت بدنی

در روز ترک، روش های کنترل هوس مصرف دخانیات به شرح ذیل آموزش داده می شود:
-    تنفس عمیق
در این روش به محض هوس مصرف دخانیات شروع به تنفس عمیق کنید. به این ترتیب که طی پنج ثانیه دم عمیق بکشید، به مدت پنج ثانیه نفس را در سینه حبس کنید و طی پنج ثانیه نفس را بیرون بدهید. برای محاسبه زمان هنگام انجام هر مرحله در دِلتان از 1001 تا 1005 بشمارید. در هربار هوس مصرف دخانیات 5 بار این کار را انجام دهید. بنابراین هربار تنفس عمیق 15 ثانیه طول میکشد و 5 بار انجام این عمل 75 ثانیه طول میکشد که طی این مدت هوس مصرف دخانیات از بین می رود. تحقیقات نشان داده است که هربار هوس مصرف دخانیات حداکثر 15 ثانیه طول میکشد و درصورت تحمل این زمان هوس پیش آمده از بین می رود.
-    نوشیدن آب
برای کنترل هوس مصرف دخانیات ، در زمان هوس اقدام به نوشیدن یک لیوان آب یخ کنید. به خاطر داشته باشید که نباید لیوان اب را لاجرعه سربکشید. نوشیدن این لیوان آب باید طی 7 جرعه انجام شود. به این ترتیب تاخیر کافی برای از بین رفتن هوس ایجاد می شود و همچنین خشکی گلو که از عوارض ابتدائی ترک است برطرف می شود.
 وسایر توصيه هاي رفتاري تاخير و انحراف فكر و يادآوري ، گفتن به ديگري ، پاداش دادن و امتناع از پذیرش تعارف مصرف دخانیات می باشد. استفاده همزمان از روشهاي مختلف ترك نتايج بهتري داشته است.

اگر بعد از ترک، دوباره سیگار کشیدید چه باید کرد؟
باید بدانید حتی اگر یک نخ سیگار یا ابزار مصرف دخانیات همراه و در دسترس شما باشد امتناع از مصرف دخانیات بسیار دشوار است. سعی کنید سیگار و محصولات دخانی همراهتان نباشد تا به این ترتیب وسوسه مصرف دخانیات در شما کمتر شود. اگر بعد از ترک مصرف دخانیات دوباره دخانیات مصرف کردید، این به معنای شروع دوباره مصرف دخانیات نیست. پس از هم اکنون کاری کنید که دوباره به مسیر درست قبلی خود برگردید. با خود فکر کنید که چرا دوباره دخانیات مصرف کردید و دفعه بعد چه کار متفاوتی می توانید انجام دهید. فعالیت بدنی خود را افزایش دهید.

ترفند صنایع دخانی در برابر ترک دخانیات :
صنعت دخانیات، علیرغم ادعاهای خود مبنی بر تحول و متعهد تر شدن نسبت به بیان نقش سیگار در بیماری کرونا ویروس در افراد سیگاری، از کسانی که خواهان و خواستار ترک سیگار هستند سوال می کند و به آنها محصولات دخانی جدید ( سیگار های الکترونیک و سایر ابزار آلات مصرف تنباکو مانند سیستم های ایجاد بخار (ویپ) و سیستم های گرم کننده تنباکو را پیشنهاد می کند و از این راه باعث تشویق و ترغیب افراد به مصرف این محصولات می شوند.
باورهای نادرست:
•    باور غلط اول: مصرف محصولات دخانی جدید قلیان و سیگار های الکترونیک و سایر ابزار آلات مصرف تنباکو مانند سیستم های ایجاد بخار(ویپ) و سیستم های گرم کننده تنباکو که تاکنون هیچ ارتباط مستقیمی بین مصرف این محصولات و خطرات ناشی از بیماری کرونا ویروس وجود ندارد و این محصولات بی خطر هستند.
واقعیت اول:  هیچ مطالعه ای دال بر بی خطر بودن و ایمن بودن این محصولات در مقایسه با انواع متداول سیگار وجود ندارد و به همان میزان موجی تشدید علایم و بروز مشکلات اساسی در بهبودی بیماری کرونا ویروس می شوند.
•    باور غلط دوم: بافت ریه خود را بازسازی می کند پس می توانیم دخانیات مصرف کنیم و هر وقت خواستیم ترک کنیم.
واقعیت دوم: ریه قابلیت محافظت از خود را در شرایط طبیعی دارد ولی وقتی مدام در معرض دود سمی دخانیات قرار می گیرد کم کم این قابلیت را از دست می دهد و بافت آن دچار مرگ تدریجی می شود.
•    باور غلط سوم: استعمال دخانیات سبب ایمن شدن افراد در برابر بیماری کرونا ویروس است.
واقعیت سوم: مصرف سیگار سبب آسیب رسانی جدی به ریه و قلب وعروق می شود در نتیجه خطر ابتلای شما را به کرونا ویروس افزایش می دهد و افراد مصرف کننده در معرض خطر ایجاد علائم شدید کرونا ویروس هستند. سازمان بهداشت جهانی به افراد توصیه می کند سیگار را ترک کنند زیرا این امر باعث می شود آنها در برابر عفونت  کووید 19 آسیب پذیرتر باشند.
•    باور غلط چهارم: از آنجا که تنباکوی قلیان از طریق آب فیلتر می شود، تمام مواد مضر آن تصفیه می شود.
واقعیت چهارم: کشیدن تنباکو از طریق آب، مواد سرطانزای آن را تصفیه نمی کند. این دود می تواند به اندازه دود سیگار اثر مخرب بر روی ریه و قلب داشته باشد.
•    باور غلط پنجم: کشیدن قلیان سالمتر از کشیدن سیگار است.
واقعیت پنجم: دود قلیان به همان اندازه دود سیگار حاوی مواد سمی، سرطانزا و مضر است.
•    باور غلط ششم: کشیدن قلیان به اندازه سیگار اعتیاد آور نیست زیرا نیکوتین ندارد.
واقعیت ششم: تنباکوی قلیان هم حاوی نیکوتین است، در واقع در یک وعده 60 دقیقه ای مصرف قلیان، فرد در معرض حجم دودی معادل 100 تا 200 مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار می گیرد.

نکات مهم :
    استعمال دخانیات با دو برابر شدن خطر پیشرفت کووید 19 همراه است و خطر ابتلا به بیماری جدی ریوی به علت کرونا ویروس با ترک سیگار در طول همه گیری جهانی کاهش می یابد.
    افراد سیگاری به شدت از کووید 19  رنج می برند و در مقایسه با افراد غیر سیگاری، ۲۰۴ برابر بیشتر احتمال دارد که در آی سی یو بستری شوند، نیاز به دستگاه تهویه مکانیکی داشته باشند یا فوت کنند.
    در میان کسانی که به کووید 19  آلوده شده و فوت کرده اند، ۹ درصد سیگاری بودند.
    در میان بیماران شدید، ۳.۴ درصد سیگاری فعلی و ۶.۹ درصد سیگاری سابق بودند و در موارد غیر شدید، صفر درصد سیگاری فعلی و ۳.۷ درصد سیگاری سابق بوده اند.
    در گروه بیمارانی که یا به دستگاه تهویه مکانیکی نیاز داشتند یا بستری در آی سی یو و یا فوت کردند، ۲۵.۵ درصد افراد، سیگاری فعلی و ۷.۶ درصد سیگاری سابق بودند
    استفاده از سیگار الکترونیکی و محصولات گرم کننده تنباکو گزینه های ایمن تر نیست و ممکن است منجر به افزایش خطر بروز علائم شدید بیماری کرونا ویروس و بستری در بیمارستان شود.
    استفاده از قلیان برای گردهمایی های اجتماعی موجب افزایش انتقال بیماری شده و ممکن است منجر به افزایش خطر بروز علائم شدید و بستری شدن در بیمارستان شود.
    قرار گرفتن در معرض دود دست دوم ممکن است منجر به افزایش خطر بروز علائم شدید و بستری شدن در بیمارستان شود.
    ترک سیگار می تواند در طولانی مدت به کاهش بار بهداشتی کووید 19 کمک کند.
توصیه های کاربردی:
-    از مصرف کنندگان  دخانیات به عنوان یک گروه آسیب پذیر باید حمایت شود تا ترک کنند.
-    برای کسانی که نمی توانند فوراً ترک کنند یک گزینه، کاهش تعداد سیگارهایی است که در هر روز مصرف می کنند. اگر چه این کار به درستی خطرات را کاهش نمی دهد، ولی ممکن است شانس ترک در مدت متوسط را افزایش و پیامدهای آتی بیماری کرونا را کاهش دهد.
-    در پروتکل های بهداشتی، مصرف کنندگان  دخانیات به عنوان جمعیت پرخطر باید در نظر گرفته شوند. این افراد باید از  حضور در مکان هایی که ممکن است آنها را در معرض ابتلا به بیماری کرونا قرار دهند خودداری کنند.
-    مصرف کنندگان تنباکو، سیگار الکترونیکی، محصولات گرم کننده تنباکو و قلیان اگر ترک کنند احتمال ابتلا آنها به این عفونت کمتر است. زیرا این کار تعداد تماس های دست ها و صورت و پیامدهای اشتراک تجهیزات و گردهمایی اجتماعی را به شدت کاهش می دهد.
-    از آنجا که ترک دخانیات، نتایج فوری در بهبود عملکرد ریه و قلب و عروق دارد، این امر به مدیریت بهتر شرایط کمک می کند و همچنین احتمالاً در صورت ابتلا به عفونت بیماری کرونا، علائم با شدت کمتری ایجاد می کند.
-    اگر چه ترک همیشه آسان نیست، اما داروهای ترک دخانیات، شانس دستیابی به پرهیز بلند مدت را افزایش می دهند. آنها همچنین ممکن است علائم ناشی از ترک را کمتر کنند.
-    مشاوره رفتاری و تکنیک های مقابله می تواند برای افرادی که سعی در ترک مصرف دخانیات دارند مفید باشد.
-    مراکز بهداشتی درمانی پشتیبانی لازم را  برای مصرف کنندگان  دخانیات فراهم می کنند.
-    برای ترک موفق، یادگیری مهارتهای ترک دخانیات و استفاده از داروهای ترک، از جمله درمان جایگزین نیکوتین، توصیه می شود.
-    هم اکنون مواد دخانی از جمله سیگار، قلیان و پیپ و محصولات الکترونیکی نظیر سیگار الکترونیک و همچنین تنباکوهای بدون دود را ترک کنید تا بخشی از آمار مرگ و میر به سبب کووید 19 نشوید

منابع:
1-    World Health Organization, Questions and answers on tobacco use, including waterpipe use and COVID19 in the Eastern Mediterranean Region.
2-    World Health Organization, Tobacco and waterpipe use increases the risk of COVID-19.
3-    European Network for Smoking and Tobacco Prevention (ENSP(, COVID-19 pandemic and smoking behavior: An elevated risk and a golden opportunity for quitting.
4-    University of California San Francisco, Smoking is Associated with Doubling of OVID-19 Progression Risk Add new comment.
5-    دستورالعمل ارزیابی و مراقبت اختلالات مصرف دخانیات، ویژه بهورز/ کارشناس مراقب سلامت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
6-    دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان شمالی
7-    مرکز ملی مطالعات اعتیاد

  • گروه خبری : اخبار کرونا ویروس,دیدگاه
  • کد خبر : 208714

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *