• 99/04/01 - 17:44
  • 560
  • زمان مطالعه : 4 دقیقه
یادداشت/ به مناسبت " هفته جهانی مبارزه با مواد مخدر"

اعتیاد؛ روشهای پیشگیرانه، اثربخش تر از مقابله ای !

 
 
اعتیاد به موادمخدر یکى از عوامل اصلى و منشاء وقوع بسیارى از جرائم اجتماعى نظیر قتل، تجاوز، سرقت و ... می باشد؛ این هیولای ویرانگر هزاران آسیب به همراه خود دارد که اهمیت مبارزه فراگیر و همه جانبه با معضل مواد مخدر را دو چندان می کند.
هر ساله شعار ویژه‌ای برای این روز جهانی مبارزه با مواد مخدر انتخاب می شود تا اقدامات و کنشهای مقابله با این پدیده شوم در سال پیش‌رو، در چارچوب آن شعار، سمت و سو داده شوند و امسال نیز شعار " دانش بیشتر، مراقبت بهتر " انتخاب شده است.
حوزه اعتیاد همانند بسیاری از حوزه های دیگر چندوجهی است که وزارت بهداشت یکی از وجوه آن است علیرغم اینکه در بروز آسیب های اجتماعی نقشی ندارد ولی متاسفانه بار مالی بسیار زیادی در این خصوص به وزارت بهداشت تحمیل می شود.
وقتی سخن از "مبارزه با موادمخدر" است منظور صرفاً "روشهای مقابله‌ای" نیست بلکه مهم‌تر از آن روشهای پیشگیرانه چون: حمایت عاطفی، آگاهی‌بخشی، مراقبت از فضاهای آسیب‌پذیر، تقویت و گسترش آموزه‌های دینی و اخلاقی در خانواده، گسترش مراکز فرهنگی و ورزشی و ایجاد اشتغال می تواند از افتادن در ورطه اعتیاد نقش مهمی داشته باشد و جوانان را از از فرو افتادن آنها در باتلاق وابستگی به مواد مخدر محافظت نماید.
در همین راستا، اقدامات وزارت بهداشت در دو حوزه پیشگیری و کاهش آسیب و همچنین حوزه درمان اعتیاد تعریف شده است. در حوزه پیشگیری و کاهش آسیب مصرف مواد، برنامه غربالگري، تشخیص و درمان اختلالات مصرف سیگار، مواد و الکل با شروع برنامه تحول نظام سلامت از اواسط سال 1394، به شکل ادغام یافته با سایر خدمات بهداشتی، به کلیه مراجعین گروه های سنی زیر 59 سال و مادران باردار در نظام مراقبت های اولیه بهداشتی ارایه خدمت می نماید که خدمات این برنامه در نظام مراقبت های اولیه بهداشتی ، عبارتند از :غربالگری اولیه و تکمیلی مصرف دخانیات، مواد و الکل، ارایه مداخلات مختصر روانشناختی، ارایه خدمات تشخیصی توسط پزشک برای موارد با سطح خطر بالا، ارجاع بیماران مبتلا به اختلال مصرف مواد به مراکز تخصصی درمان نگهدارند (MMT) .
کاهش آسیب همان، سیاست ها، برنامه ها و مداخلاتی است كه با هدف اولیه كاهش عواقب بهداشتی، اجتماعی و اقتصادي متعاقب مصرف مواد روانگردان قانونی/ غیرقانونی صورت میگیرد و الزاماً با كاهش مصرف مواد همراه نیست بدین لحاظ هم فرد مصرف كننده، هم خانواده و اجتماع از منافع برنامه كاهش آسیب بهره مند میگردند.
در این حوزه در خصوص امداد رسانی سیار نیز اقدامات مهمی انجام شده است که براي رساندن خدمات ضروري در یک حیطه خاص به كسانی است كه از خدمات استفاده نمی كنند. در حیطه اعتیاد و ایدز، امداد رسانی سیار رویکردي براي تماس با مصرف كنندگان تزریقی مواد و یا مصرف كننده موادي است كه به مركز كاهش آسیب مراجعه نکرده و بنابراین باید به روش دیگري با آنها تماس برقرار نمود تا بتوان به آنها خدمات مورد نیاز از جمله اطلاعات، آموزش و وسایل مورد نیاز جهت كاهش رفتارهاي پرخطر را ارائه نمود.
مراكز سیار، مراكزي هستند كه در یک وسیله نقیله مناسب مستقر شده و با تقویم زمانی مشخص در اماكن مشخصی خدمات كاهش آسیب را ارائه می دهند. در سال 1398 ، تعداد 161 تیم سیار به ارائه خدمات کاهش آسیب پرداخته اند.
از سویی دیگر می توان به اقدامات وزارت بهداشت در حوزه درمان اعتیاد که از سوی مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماریها ارائه شده است، اشاره کرد که بازبینی و ابلاغ دستورالعمل اجرایی ارائه خدمات بیمه درمانی به معتادان مواد مخدر و روانگردان یکی از مهم‌ترین اقدامات اخیر این مرکز بوده است.
تشکیل کارگروههای تخصصی جهت بازبینی و به روزرسانی پروتکلها و دستورالعملهای درمان اختلال مصرف مواد، ابلاغ پروتکل درمان با داروهای آگونیست در همه گیری کووید-19 ، ابلاغ دستورالعمل فعالیت مراکز درمان سرپایی اختلال مصرف مواد در همه گیری کووید-19 و ارائه خدمات درمانی و نگهداری به معتادان متجاهر در مراکز ماده 16،  از اقدامات گروه سلامت روان و اعتیاد معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده است.
در همین راستا، با برگزاری کارگاه های بازآموزی و توانمندسازی پزشکان و پرسنل مراکز درمانی اختلال مصرف مواد (MMT)، همچنین مدیریت درمان اختلال مصرف الکل در کشور با مشاوره و رایزنی با سایر نهادهای مرتبط با مسمومیتهای اخیر متانول و جلب حمایت های بین سازمانی می توانیم شاهد کاهش روزافزون آسیبهای ناشی از این اختلال در کشور باشیم.
در آخر با مرور تجارب گذشته به این نتیجه می رسیم که تنها با تلاشهای "هم‌افزایانه" می‌توان یک پدیده بیمارگونه همچون اعتیاد را چاره و جامعه را در برابر خطرات آن مصون کرد چرا که با "اراده جمعی" و با به کاربستن دقیق روشهای علمی هم در  "مبارزه "و هم در "پیشگیری" ، می‌توان امیدوار بود که در سالهای پیش‌رو دامن جامعه ما از آلودگی به ویروس اعتیاد پاک شود./
*دکتر احمد حاجبی/ رییس اداره سلامت روان و اعتیاد وزارت بهداشت
  • گروه خبری : دیدگاه
  • کد خبر : 209691

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *